Neurodivergent ouderschap

Neurodivergentie verwijst naar mensen met autisme en ADHD en anderen mensen met een niet typisch brein. De nadruk ligt op ‘anders zijn’ en niet of afwijken in de negatieve zin zoals in het het medische model. Wat niet wil zeggen dat neurodivergentie geen grote uitdagingen met zich mee kan brengen of de ontwikkeling behoorlijk kan beïnvloeden.

Bij mij is sprake van autisme en dat heeft een grote invloed op mijn dagelijks leven en mijn levensloop. Idem op grote beslissingen, zoals of ik kinderen wil. Kinderen krijgen met een neurodivergent brein is voor velen zeker wel gewenst en mogelijk, maar het is zinvol om goed na te denken over de rol van anders zijn bij de zwangerschap, opvoeding en alles wat met het ouderschap te maken heeft.

Eigenschappen die van pas komen

Om positief te beginnen: de invloed van autisme kan in mijn geval positief zijn in het moederschap. Ik denk dan aan verschillende eigenschappen en gedragingen van mij, die overigens samenvallen met mijn karakter. Niks is zuiver autisme.

Ik ben ten eerste erg zorgzaam en trouw. Als ik voor een kindje of dier verantwoordelijk ben, doe ik dat vol overgave, met 100%. Door mijn eigen persoonlijke leerervaringen, heb ik veel kennis in huis waarmee ik goed anderen in hun waarde kan laten en kan afstemmen. Ik ben verder orderlijk en gestructureerd wat ook fijn is om een rustige en stabiele basis te geven aan een kindje. Ik denk ook dat ik mooie normen en waarden (gezondheid is belangrijk, zorg voor gelijkwaardigheid, zorgen voor elkaar, …) meegeef aan een kindje, met hoe ik in het leven sta. Ik ben verder geduldig en rustig en dat kan rust geven. Ook ben ik leergierig en nieuwsgierig, dus zal ik vol kennis en overgave een kindje grootbrengen.

Extra steun nodig hebben

Naast die mooie eigenschappen, zijn er voor mij echt wel grote uitdagingen in het moederschap. Door mijn autisme heb ik nu eenmaal moeite met bepaalde vaardigheden die bij het moederschap belangrijk en handig zijn. Ik heb moeite met veranderingen, met onduidelijkheid, met flexibel zijn, met veel prikkels en veel sociale verplichtingen (straks met juffen, meesters, vriendjes, andere ouders e.d.). Een kind is geen voorgeprogammeerde robot en dat brengt veel onvoorpelbaarheid met zich mee. De angst om voortdurend overprikkeld en uitgeput te zijn, weerhoudt mij echt om er nu volledig voor te gaan. Want ja… je kan niet meer terug.

Geen enkel los kenmerk van autisme zou het moederschap moeten belemmeren, maar de optelsom van al die kenmerken vreet wel energie. Een kindje brengt veel moois, maar kost ook energie. Dat is extra lastig als je batterij al snel leeg is.

Ik denk niet dat het realistisch is om het zonder extra ondersteuning te kunnen doen. En stabiele en energieke partner, goede professionele begeleiding en steun uit mijn sociaal netwerk zullen nodig zijn. Niet per se voor het kindje, maar voor mij. Zodat ik het mentaal en fysiek vol zou kunnen houden en niet overspannen raak. Ik zal ook echt een nieuwe weg moeten vinden in manieren om goed voor mezelf te zorgen. Terugtrekken, ontprikkelen en hersteltijd nemen zijn bijvoorbeeld toch lastiger met de verantwoordelijkheid voor een kindje.

Dit zijn dingen waar ik niet zomaar omheen kan helaas. Ik ben niet iemand van: we zullen wel zien en ik ga er gewoon voor. Het is echt een lastige inschatting en vraagt veel voelen, praten, wikken en wegen. Op dit moment is voor mij de conclusie dat ik niet de juiste omstandigheden heb voor een kindje en dat er nog veel moet gebeuren wil mijn kinderwens nog uitkomen. Dat komt niet geheel, maar wel voor een groot deel door mijn autisme. Dat is mijn realiteit.

Aan de slag

Reminder

Iedereen is uniek. Bij een kinderwens is het vooral belangrijk wat jij zelf wil en wat goed is voor jou en jouw eventuele partner. Laat je niet gekmaken door allerlei stigma’s en zorgen van andere mensen. Het gaat erom wat jij (en je partner) genoeg kunnen bieden aan een kindje. Het is ook oké als daar je daarbij hulp moet inschakelen.

Reflectievraag 1

Is bij jou sprake van neurodivergentie? Op welke manier(en)?

Reflectievraag 2

Wat zijn hierdoor extra uitdagingen voor jou in het ouderschap? Wat zijn juist jouw pluspunten in het ouderschap? 

Reflectievraag 3

Wat heb je (mogelijk) nodig voor extra hulp of ondersteuning? Wat kan je verder zelf inzetten?

Leestip

Er is gelukkig steeds meer aandacht voor neurodivergent ouderschap. Zie bijvoorbeeld de Leidraad aanstaand ouderschap autisme.